Instytut Ronalda Reagana
Geneza budowy pomnika

Czesław Nowak, dodano: 07.07.2012

Geneza budowy pomnika Papieża Jana Pawła II i Prezydenta Ronalda Reagana w Gdańsku

Papież Jan Paweł II od początku swojego pontyfikatu przywrócił Polakom nadzieję na wyzwolenie się z sowieckiego zniewolenia. Owocem jego pierwszej pielgrzymki był Sierpień 1980 r. i powstanie NSZZ “Solidarność”. W tym czasie w Stanach Zjednoczonych został wybrany prezydentem Ronald Reagan, który jak żaden z poprzednich prezydentów rozumiał istotę zniewolenia Europy Wschodniej i ekspansję idei komunistycznej do różnych krajów świata za pomocą kłamliwej propagandy i przemocy. Po wprowadzeniu stanu wojennego przez komunistów w Polsce zarówno Papież Jan Paweł II i Prezydent Ronald Reagan zrozumieli, że Związek Sowiecki dał przyzwolenie swoim namiestnikom, aby siłą zmiażdżyli zalążek rodzącej się niepodległości w Polsce. Kiedy nastąpiła fala internowań, aresztowań i represji wobec stawiających opór Polaków, społeczeństwo wolnego świata zareagowało masowymi akcjami protestu i pomocą humanitarną dla Polaków. Na czele solidarności wolnego świata z zaatakowaną “Solidarnością” stanęli Jan Paweł II i Ronald Reagan. Mieszkańcy Wybrzeża, którzy tak licznie włączyli w ruch “Solidarności” zrozumieli intencję Papieża, że odpowiedzią na represje jest trwanie w biernym oporze. Ronald Reagan i Papież spotkali się po raz pierwszy w 1982 r w Watykanie. Tu zapewne ustalili metody walki jak pokonać Związek Sowiecki unikając konfrontacji zbrojnej. Kiedy Jan Paweł II przybył na Wybrzeże w czerwcu 1987 r. i wygłosił pamiętną homilię w Gdyni, na Westerplatte i na Zaspie, zrozumieliśmy, że “mówił o nas i za nas”. Prezydent Ronald Reagan poprzez mobilizacje krajów zachodnich zablokował kredyty i nałożył embargo na dostawy żywności i strategicznych towarów niezbędnych dla funkcjonowania przemysłu Polski i Związku Sowieckiego. Był to cios niezwykle bolesny. Już po pielgrzymce Papieża zelżały represje władz. Społeczeństwo zrozumiało, że komunizm przegrywa i jest to już kwestia czasu kiedy upadnie. Stało się to podczas częściowo wolnych wyborów w czerwcu 1989 r. Wspólne działanie Papieża Jana Pawła II i Prezydenta Ronalda Reagana na jakże różnych polach doprowadziły do upadku komunizmu i wyzwolenia Polski i innych narodów Europy Wschodniej z pęt niewoli. Dzięki wysiłkom Papieża i Reagana i naszej walce upadł mur berliński. Stało się to bez rozlewu krwi i niewyobrażanych zniszczeń, jakie mogły mieć miejsce w wypadku, gdyby doszło do konfliktu zbrojnego w Europie.

15 września 1990 r. Ronald Reagan złożył wizytę w Gdańsku. Pod pomnikiem Poległych Stoczniowców wygłosił doniosłe przemówienie, w którym oddał hołd Polakom walczącym o niepodległość Stanów Zjednoczonych w końcu XVIII wieku i ludziom “Solidarności”, którzy walczyli w stanie wojennym o wolną Polskę. Stwierdził, że tu, w Stoczni Gdańskiej rozpoczęło się pół tuzina rewolucji, dzięki którym upadł komunizm w wielu krajach Europy Wschodniej.

Pokolenie ludzi, którzy tworzyli “Solidarność” i trwali przy niej w latach 1980-89 pamięta o wszystkich tych w Europie i na świecie, którzy nas wspierali moralnie i materialnie. Tych wszystkich ludzi, którzy solidaryzowali się z walczącą o wolność Polską symbolizują postacie odsłanianego dziś pomnika. Mieszkańcy Wybrzeża pamiętają komu zawdzięczamy naszą niepodległość. Stąd wiele ulic i placów naszych miast nosi nazwę Jana Pawła II i Ronalda Reagana. W Gdańsku na Zaspie plac gdzie odbyła się pamiętna Msza Święta dla ludzi pracy – utworzono park i nadano mu imię Jana Pawła II. Ten pamiętny plac przecina dziś ul Jana Pawła II. Na wniosek Stowarzyszenia “Godność” zrzeszającego byłych działaczy Solidarności i więźniów politycznych z lat 1980-89 Prezydent Ronald Reagan uchwałą Rady Miasta w 2000 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gdańska. W kilka miesięcy po śmierci Prezydenta w 2004 r. nowo zbudowanemu parkowi nadmorskiemu nadano nazwę “Park im. Prezydenta Ronalda Reagana”. Dziś ten park należy do jednych z najładniejszych parków w Polsce.

W dniu 14 lipca w tym parku odsłaniamy pomnik Papieża Jana Pawła II i Prezydenta Ronalda Reagana, w 25. rocznicę Ich spotkania w Miami na Florydzie. Pomnik wykonano na podstawie zdjęcia wykonanego w parku przez Scotta Stewarda z agencji Associated Press 10 września 1987 r. Zdjęcie przedstawia Papieża i Prezydenta rozmawiających jak serdeczni przyjaciele. Papież i Prezydent kochali ludzi i chcieli być blisko nich. Stowarzyszenie Godność – inicjator budowy pomnika przekonało władze Miasta, że ten pomnik należy zbudować w tym parku, gdzie tak chętnie mieszkańcy odpoczywają razem z dziećmi. Ideę budowy pomnika popierał Prezydent Paweł Adamowicz. Orędownikiem budowy pomnika był nieżyjący już Maciej Płażyński. Projekt pomnika zatwierdził ks. abp Sławoj Leszek Głódź Metropolita Gdański. Naszą intencją było nie tylko oddanie Im hołdu, ale chcieliśmy by odpoczywający tu mieszkańcy Gdańska i turyści patrząc na pomnik uświadomili sobie jak wielkimi ludźmi byli Papież Jan Paweł II i Prezydent Ronald Reagan, jakie mieli idee, w co wierzyli i co im zawdzięczamy, my tu żyjący Polacy.

Czesław Nowak
Prezes Stowarzyszenia “Godność”